Marokko 5 - Traditioneel

Het is zo'n twintig jaar geleden dat ik in Marokko was. In die tijd zag ik alleen traditionele kleding in de dorpen, maar ook veel Westers geklede mensen in de steden, met name in Casablanca en Marrakech. Ik weet nog dat ik me er toen over verbaasde dat ik zo veel meisjes zag in strakke spijkerbroeken en dito truitjes.
Nu verwachtte ik dat de trend zich had doorgezet, ook naar de grotere dorpen.
Wat schetste mijn verbazing: de mensen liepen er veel traditioneler bij dan ik verwachtte. Had ik in mijn gedachten gewoon gemoderniseerde lijnen doorgezet naar het heden die in de praktijk halverwege waren doorbroken?
Of gaat men nu zelfs nog traditioneler gekleed dan twintig jaar terug? Ik denk het laatste.



Vrijwel alle vrouwen droegen een hoofddoek, ook de trendy meiden in de steden die hun billen in veel te strakke broeken hadden gehesen, zodat ze er van voren keurig net uitzagen en van achteren uitdagend met hun billen wiebelden. Veel meer dan toen zag ik volledig gesluierde vrouwen. Aan tafel in de restaurants merkte ik dat het nog een hele klus is om dan in het openbaar toch nog netjes te eten.
Ook veel meer mannen liepen weer in djellaba, naar mijn idee. Wel lekker warm, aangezien het daar nu 's avonds en 's nachts behoorlijk afkoelt tot een graad of vijf.
Toch zagen we in Marrakech een groot modern winkelcentrum met gewone merkkleding zoals je die koopt in Amsterdam of welke andere stad dan ook, met raamvullende reclamefoto's, allemaal van blonde Westerse vrouwen.




Het hitsige reageren van jonge mannen als ze toeristen zonder hoofddoek ontwaren, waar ik me de vorige keer zo aan stoorde, bleef nu volledig achterwege. Oftewel had ik na nog eens twintig jaar op deze aardbol echt alle aantrekkelijkheid verloren, oftewel zijn ze inmiddels veel meer gewend geraakt aan andere culturen die de stad ook bevolken.
Het zal vast het laatste zijn :-)

Marokko 4 - Heetgebakerd

Onze onvolprezen gids Mohamed gaf ons drie belangrijke tips op de eerste dag van onze reis:

1. Kijk in Marokko niet om je heen naar al het moois dat ons land te bieden heeft, maar kijk naar de grond voor je. Dat was niet om ons nederigheid aan te praten, merkten we al snel. Veel straten, trottoirs (als ze al die naam mogen dragen), steegjes en vloeren zijn bezaaid met grote gaten, losse stenen, uitstekende putdeksels, stukken rottend vlees soms in de medina, net boven de grond afgezaagde paaltjes, ezelspoep, ongelijke treden van een trap, ultrahoge stoepen en ga zo maar door. Gelukkig dragen alle moeders hun kindjes op de rug, ze zouden echt niet met een kinderwagen door de stad kunnen laveren. Gehandicapt moet je er al helemaal niet zijn, dan kom je nergens meer.

2. Je mag niemand fotograferen in uniform. Dat mag niet omdat het niet mag. En er stonden er veel! Mannen in uniform. Het wemelde in elke stad en in elk dorp van de snerpende politiefluitjes waar een agent met keurige witte handschoentjes aan vastzat. Hun belangrijkste taak leek te zijn de mensen te attenderen: Pas op, ik sta hier, hoor! Vooral de laatste dagen in Marrakech kwamen we ze zowat om de honderd meter tegen. Er was een belangrijk internationaal filmfestival in de stad. Dat betekende dat alleen al op elke kruising met stoplichten een agent stond, want veel chauffeurs schijnen te denken dat een rood stoplicht alleen betekent dat je moet stoppen als er een agent met fluitje bij staat. Verder zagen we overal Koninklijke paleizen of buitenhuizen, arsenalen, garnizoensgebouwen enzovoort die een stevige muur hadden met om de zoveel meter een bewaker met stevig geweer. We kregen de indruk dat minstens een kwart van de bevolking van Marokko bewaker of agent zou moeten zijn.

3. Alles mag verder in Marokko, behalve ruzie zoeken op straat. Deze tip leek me wat onlogisch. Wie zou er nu ruzie willen zoeken op straat? Dat is in mijn beleving iets voor dronken jongens die 's avonds laat door de straat zwalken en dan iemand zinloos aanvallen, waarover je dan leest in de krant. Maar in Marokko bleek dat anders te liggen. Niet door de drank, die wordt daar niet veel genuttigd. Nee, daar raken ze snel over hun theewater, daar komt die uitdrukking blijkbaar vandaan. Elke dag zagen we of hoorden we wel een straatincident met veel schreeuwende mannen. Soms 's nachts, onder ons slaapkamerraam. Maar ook onderweg zagen we diverse keren mensen pogingen doen om op de vuist te gaan, vaak met een agent die zei dat iets niet mocht of juist wel moest. Sta je met je dikke bus midden in een smal straatje het hele dorp te blokkeren, met als gevolg een lint van toeterende auto's achter je (want dat kunnen ze heel goed in Marokko, toeteren om alles en tegen alles) dan moet zo'n agent je natuurlijk niet proberen op te jagen. Want je staat net even met je verre neef, die je al een tijd niet meer zag, te bespreken hoe het met je vader gaat, en met je broer Mustafa, en je broer Ibrahim, en je neef Mohammed en en en en ... Dan stap je dus uit om die agent een lesje te leren. Met gebalde vuisten en veel geschreeuw. Het toneelstuk wordt dan beëindigd door een aantal stevige omstanders die je bij armen en nek pakken om erger te voorkomen. Het leek op wat we bij de vakbond 'ketelmuziek' noemden. Veel geschreeuw om niets. Het zal wel komen door de vele zon, maar een beetje heetgebakerd leken sommige mannen me wel. En een beetje wars van uniformen, dat ook. Gelukkig waren er altijd meer vredestichters die ertussen sprongen dan ruziezoekers, dus tot echte klappen kwam het zelden.

De 'bewaker' op de foto mocht wel gefotografeerd worden, hij stond voor de sier bij een Mausoleum.

Marokko 3 - En dan de ezels

Ze zijn overal waar je kijkt, de ezels en de muildieren.
Op de akkers, waar geen tractor doorheen komt vanwege de vele keien, ploegen ze het land in een poging om nog wat vruchtbare aarde boven te krijgen.






Ze dragen de koopwaar en bouwmaterialen door de smalle steegjes van de medina, waarbij ze regelmatig vast komen te zitten omdat ze te breed beladen zijn. Of door hun hoeven zakken omdat de eigenaar de vele trapjes niet meegerekend had in de belasting.
Ze dragen de kinderen naar school in de bergen, er passen er soms drie tegelijk op een ezel. Ze rennen over de snelweg met hun karretjes met groenten, naar de markt in de stad.









Ze dragen de vrouwen uit de bergen naar het 'soort van' winkeltje aan de doorgaande weg, waar ze dan met tienen geparkeerd staan terwijl de vrouwen hun inkopen doen en het wekelijkse nieuws bespreken. Ze zijn alom tegenwoordig en allemaal braaf en benaderbaar.
Ze zijn goud waard voor hun eigenaars!
(Klik op een foto voor een vergroting)

Marokko 2 - Geuren, geuren, geuren

En dan natuurlijk de geuren!
De prachtige kruidenstalletjes met hun eindeloze bergen kruiden, de afgeladen sinaasappelkarren vol geurig fruit. Een lust voor oog en neus!

Marokko 1 - kleuren, kleuren, kleuren

 

De afgelopen week vertoefde ik in Marokko. Een rondreis langs de Koningssteden, met tussendoor veel ritten door de bergen en over het platteland van Marokko. Genoten met volle teugen!
Zoals ook bij mijn andere vakanties plaats ik de komende dagen weer wat blogs en foto's over dingen die me opvielen of (aangenaam of onaangenaam) verrasten.

Allereerst natuurlijk de kleuren, kleuren, kleuren! Wat een genot om in de medina's de winkeltjes met zoveel kleurrijke artikelen te zien. Nauwelijks kopers in deze tijd van het jaar, maar de kleurige voorraad ligt alweer klaar voor een nieuwe horde toeristen vanaf eind februari. En natuurlijk voor de eigen bevolking die daar ook volop hun koopjes afdingt.
Wat de prijzen betreft: naarmate het aantal toeristen afneemt vanwege het winterseizoen, nemen de aanvangsprijzen blijkbaar toe. Stevig afdingen is dan ook nodig en als je daar niet van houdt kun je beter een ander de zaken voor je laten regelen of de hand op de knip houden. Een broek waarvoor men 300 dirham vroeg kreeg ik voor 100 dirham mee (ongeveer 10 euro wat daar een normale prijs is voor zo'n broek). Daarvoor moet je dan wel een kwartiertje een toneelstukje spelen met de verkoper en boos weglopen en geïrriteerd zijn als hij je zes straatjes verderop achterna komt enzovoort. Als de koop dan uiteindelijk toch doorgaat ben je vrienden voor het leven. Althans, die indruk wordt gewekt.
(Klik op de foto's voor een vergroting)

AVI-tips 4

( Zoek je AVI-tip 1 t/m 3 klik dan rechts in de lijst met labels op AVI-tips.)

Wat te doen als je tekst te simpel is?

Een laag AVI-niveau eist flink schrappen in je woordgebruik. Je taal wordt er saai en simpel van en toch kan je verhaal boeiend en vlot zijn.
Vrijwel net zo moeilijk is het om een hoog niveau te halen zonder zinnen te gebruiken die kinderen niets zeggen omdat er allemaal woorden in staan die ze technisch wel kunnen lezen, maar onbegrijpelijk zijn. Wat moet je als tienjarige met een woord als 'niettegenstaande'? Weggooien dat boek dat vol staat met dat soort woorden om maar op niveau M7 of hoger te komen. Daar krijg je geen leesplezier van.
Hoe kan het dan wel?

Er zijn slechts twee variabelen die de hoogte van je AVI-niveau bepalen:
1. De gemiddelde woordlengte. Een hoog AVI-niveau heeft veel lange woorden nodig en weinig korte woorden. Het scheelt als je korte stopwoordjes zoals nu en al en wel en heel schrapt. En verder vervang je zoveel mogelijk korte woorden door langere synoniemen.
2. Het percentage hoogfrequente woorden. Hoe meer ongebruikelijke woorden je in je tekst plaatst, hoe lager het percentage hoogfrequente woorden en hoe hoger je AVI-score.

Een voorbeeld:

Snel pakt ze twee broodjes uit de kast, drinkt wat melk zo uit het pak, stopt een zak chips, twee appels en een fles drinken in haar tas en verdwijnt.

Deze zin levert een laag AVI-niveau op want hij bestaat uit korte woorden die ook nog eens redelijk gebruikelijk zijn.
Dus daar maak je van:

Snel grist ze twee krentenbollen uit de voorraadkast, drinkt wat karnemelk uit het opengescheurde pak, stopt een familiezak paprikachips, drie bananen en een fles frisdrank in haar rugzak en verdwijnt.

 

Je zegt bijna hetzelfde, maar met veel moeilijkere tekst. Ik zeg 'bijna' omdat je bij de tweede zin toch een wat ander beeld van de hoofdpersoon krijgt. Alleen al omdat ze 'grist' in plaats van 'pakt'. En omdat ze een rugzak heeft in plaats van een tas. Dat verschil in beleving, daar moet je je dan wel bewust van blijven.

Maar zo simpel is het dus om moeilijk te doen!

 

Kun je bovenstaande zin nog veel mooier opleuken, laat dan een reactie achter :-)

Het ziekenhuis gaat internationaal!

Wat 'Naar het ziekenhuis' in het Engels is, kan ik nog wel bedenken. En hoe ons boek (van Marjolein Hund en mij) in het Frans of Duits zou kunnen heten ook. Spaans, Portugees, dat kan mijn computer even voor me vertalen.
Maar nu wordt het boek eerst in het Koreaans uitgebracht! En die taal ben ik helaas (nog) niet machtig.
Ik ben wel erg blij dat uitgeverij Safari het boek heeft aangekocht en gaat uitbrengen! Een nadeel heeft dat wel: ik heb ooit gezegd dat ik naar alle landen waar mijn boeken zouden liggen eens op vakantie zou gaan. Gewoon om te kijken of het boek leuk in de winkels ligt daar. Een ego-trip, zal ik maar zeggen.
Dus dat wordt een reisje Korea boeken in de toekomst! Iemand tips voor een leuke reis?