De dag die je wist dat zou komen

Natuurlijk had ik al een tijdje door (via de royalty-overzichten) dat de serie InZicht bij mijn uitgeverij Nino niet geweldig liep. Het is een serie over onderwerpen die lastig bespreekbaar zijn met kinderen. Een boek met een fictief verhaal kan dat vergemakkelijken. Elk deel bevat een verhaal met daarachter info en interviews over het onderwerp. Ik schreef er vijf delen voor, in totaal beslaat de serie nu zestien delen.

Mijn delen:
* Guusjes geheim (over incest en seksueel misbruik)
* Actie voor onze roze juf (over homoseksualiteit en homo-ouderschap)
* Ik weet je te vinden (over internetpesten)
* Mijn broer is een boef (over jeugdcriminaliteit)
* Over stresskippen en vegaburgers samen met Evelyne Gorter ( over misstanden in de bio-industrie en vegetarisch eten. Tevens kookboek voor kinderen)

Nu zijn er wel logische redenen te bedenken waarom er van deze boeken geen duizenden verkocht gingen worden. Een boek als 'Guusjes geheim' bijvoorbeeld is redelijk ingekocht door biebs, maar wordt daar nauwelijks uitgeleend. Als kind lees je natuurlijk liever een paardenboek of een piratenboek. Dat snap ik ook wel. Maar op het moment dat het nodig is. omdat er sprake is van seksueel misbruik in de omgeving van een kind is het boek er wel om een en ander bespreekbaar te maken. Ook scholen kochten het goed in, maar daarna stokte het. Natuurlijk ga je niet in de boekhandel voor je nichtje dat jarig is een goed boek over incest of jeugdcriminaliteit kopen. Die markt konden we sowieso niet aanspreken.

Afijn, vandaag meldde de uitgever dus dat de boeken (die ik nog steeds geweldig vind en die me van al mijn 50 boeken het meest dierbaar zijn) worden verramsjt. Dat gaat me toch echt aan het hart. En dan met name 'Guusjes geheim' dat is nog steeds mijn favoriet. Het is ook het boek dat me tot op heden het meeste bloed, zweet en tranen heeft gekost, omdat ik al surfend op het internet voor info op zulke smerige sites strandde en omdat ik in de gesprekken die ik met kinderen had zo vreselijk veel leed ervoer. De uitgever heeft de boeken trouwens nog redelijk lang op voorraad gehouden, ze hebben waarschijnlijk de laatste jaren meer gekost dan ze hebben opgeleverd.

De boeken gaan nog wel verder als e-book, dus de info gaat niet verloren. Maar eigenlijk vind ik dat je als een kind het nodig heeft gewoon een papieren boek zou moeten aanreiken.

Mocht iemand voor school of instelling nog een van de titels goedkoop aan willen schaffen dan kan ik ze nog met megakorting aankopen bij de uitgever. Geef me dan even een seintje.

Twintig knoopjes, tergend langzaam...

Rebels was ik toen ik een jaar of veertien was. Zo kun je het wel stellen.
Ik stond regelmatig op de gang, vooral als ik Franse les had. Na drie keer eruit gestuurd te zijn moest je een zaterdagochtend terugkomen.
Voor mij een regelrechte ramp, want op zaterdagochtend schilderde ik in het bedrijf van mijn vader, waarna ik geld kreeg en dat meteen 's middags ging omzetten in een paardrijles. Dus deze keer geen geld en geen paard!

Die strenge
Ik meldde me keurig op tijd bij de 'non van dienst', die strenge. Deze keer was ik de enige gestrafte. Ik stopte mijn oren alvast denkbeeldig dicht voor de preek.
Maar ze was reuze aardig. Ik moest die ochtend de 'zeiltjes' die we tijdens het kleien en verven gebruikten, schoonmaken. Na een uurtje stevig doorwerken (zou ik het in twee uur kunnen fiksen en dan thuis nog twee uur werken?) werd ik beloond met een glas limonade. Echte Exota uit zo'n 'plopfles'. Die kregen we thuis alleen op zondag en dan deelden we een fles met ons vijven. Feest dus! Ik kreeg er een hele rol pepermunt bij, omdat ik zo hard werkte. Een hele rol! Ik kreeg op woensdag van opa een enkel pepermuntje! Ik stond verbouwereerd op om de non te bedanken.

Het losse knoopje
Tegenover me staand, knoopte ze schijnbaar gedachteloos het bovenste losse knoopje van mijn twinsetvestje eerst vast en daarna weer los. De twee knoopjes daaronder volgden. Onder het vestje had ik niet, zoals het hoorde, het bijbehorende truitje aan. Ook droeg ik geen degelijk katoenen hemd, want ik was dus rebels. Wel droeg ik een klein behaatje, terwijl de welvingen echt nog geen naam mochten hebben. Maar soms prikten mijn knopjes brutaalweg zichtbaar door mijn dunne vestje, het signaal voor mijn moeder om mij te bevelen een beha te dragen.

Een voor een voor een
Toen begon ze onderaan. Tergend langzaam werden de twintig knoopjes los geknoopt. Een voor een voor een. Ze spreidde mijn vestje ver open en keurde.
Even later voelde ze aan mijn behaatje. Of het wel goed paste, of mijn moeder wel de goede maat voor me kocht.
Nee, natuurlijk paste het niet. Het was een afdankertje van mijn twee zussen en het zat te ruim om mijn 'bijna-niks-nog'.
Ik zou er wel ingroeien stelde de non me gerust, ze zou samen met mij goed in de gaten houden of de borstjes wel goed zouden groeien, en een voor een knoopte ze de knoopjes weer dicht. Nog een zorgzame aai over mijn borstjes, eerst links, daarna rechts en ik mocht naar huis.

In de war
Op de fiets terug was ik behoorlijk in de war over drie dingen:
1. Waarom was ze zo aardig tegen me? Ze was toch 'die strenge'?
2. Ik kreeg te veel lekkers.
3. Ik mocht al na een goed uur weg terwijl ik eigenlijk vier uur moest nablijven.
Zo zag straf er toch niet uit, piekerde ik...

Over het controleren van mijn borsten verbaasde ik me totaal niet. Het leek me heel normaal dat de non zich ook daar mee bemoeide, ze bemoeide zich tenslotte overal mee wat mijn ontwikkeling aanging.
Veertig jaar later werd het een omgezette scene in mijn boek 'Guusjes geheim' en 45 jaar later las ik in de krant dat ik, net als veel klasgenootjes, blijkbaar was misbruikt.

Zo veel zinloze doden...

Sommige boeken schrijf ik voor het plezier. Mijn eigen plezier, tijdens het schrijven, en het plezier van de lezers. Mijn paardenboeken bijvoorbeeld. Hoewel er regelmatig een paard doodgaat, kreupel wordt of mishandeld is, vallen ze toch onder de 'pleziercategorie'.
Andere boeken schrijf ik vanuit een soort innerlijke noodzaak. Boeken die ertoe doen. Die een verschil kunnen maken voor een jonge lezer. Guusjes geheim is zo'n boek. Over seksueel misbruik bij kinderen.
'Wie koopt er nu zo'n boek voor zijn kind?' vroeg een journalist me.
Inderdaad, weinig ouders kopen zo'n boek voor hun kind. En daar kom je ook niet gezellig mee aanzetten op een verjaardagsfeest van een vriendje. Maar ze staan volop in de bieb en in schoolbibliotheken. En worden daar gelezen door gekwetste kinderen die juist dat boek nodig hebben om dat ene stapje te kunnen zetten naar een betere wereld voor henzelf. Of door hun vriendjes die dan een helpende hand kunnen bieden.

Pas op, Tirza, over misbruik door een chatter valt ook in die categorie. Hoewel het een 12-plusboek is, kreeg ik een mail van een moeder van een negenjarige. Het meisje zat voortdurend te chatten met oudere mannen. Waarschuwingen hielpen niet. Haar moeder kocht dit boek en het kind schrok zich rot toen ze zag wat er kon gebeuren als je even niet bij de les zou blijven tijdens het chatten. 'Jij liet haar zien wat ik haar niet duidelijk kon maken,' schreef de moeder. Het chatten was exit en het meisje ging weer spelen.

Mijn nieuwste boek Kappen nou! is er ook zo een.
Steeds weer die bermmonumentjes met bloemen en kaarsen en vaak ook nog een sjaal van een favoriete voetbalclub. Steeds weer die berichten in de krant over die jonge jongens (meisjes soms ook maar die zijn meestal passagier) die een heerlijke avond hebben met overdadig veel drank. Die overmoedig geworden door die drank en de testosteron die door hun lijf giert, vinden dat ze de beste coureur ter wereld zijn. Wat kan hen gebeuren?
Die dan hun diepbedroefde ouders en vrienden aan hun graf treffen, omdat ze toch iets over het hoofd zagen. Een bocht, een kruispunt, een boom, een overstekend konijn.
Zo veel zinloze doden onder leuke, krachtige jonge mensen.

Ik wilde hen tot leven wekken in het boek Kappen nou! Een boek over een noodlottig ongeval na een avond stappen met veel drank. Een verhaal waarin Leander het niet voor elkaar krijgt zijn leven op de rails te zetten na het verlies van zijn vrienden. En te leven met het grote geheim van die noodlottige avond.
Als er maar een jongere is die door het boek te lezen, besluit om na te veel drank de sleutels bij de barman in bewaring te geven en zijn ouders of een taxi te bellen, dan is mijn werk al de moeite waard geweest.
Als er dat 10 zijn of zelfs 100 dan is dat nog veel prachtiger!
Ik hoop dat het effect van 'laten zien' wat drank in het verkeer kapot kan maken, vele mate groter is dan de vaak vergeefse waarschuwingen van ouders, leraren of rij-instructeurs. Ik hoop dat jongeren door het te lezen zich net zo wanhopig voelen als Leander zich voelt. En net zo verdrietig als ik me soms gevoeld heb bij het schrijven van dit intense verhaal. Dat kan het verschil maken.

Meer info over het boek en bestellen: klik hier
Verenigingen, scholen, rijscholen en dergelijke kunnen het boek ook 'op maat' laten maken door een eigen logo en voorwoord of info op te laten nemen.

Niet te zielig, niet te topzwaar...

Bijna had Willeke, recensente van de Leestafel, het boek 'Guusjes geheim' niet ter recensie aangevraagd, schrijft ze. Vanwege het onderwerp: seksueel misbruik bij kinderen. Toch ben ik heel blij dat Willeke het wel gelezen heeft en dat ze er zo positief over is. Lees hier de hele recensie: Leestafel
De conclusie van Willeke lees je hier:

Van al het leed wat via kranten en televisie binnen komt kan ik toch altijd het slechts tegen het misbruik van kinderen. Van kinderen moet je afblijven. Punt. Maar de wereld zit helaas anders in elkaar, en juist dáárom is het belangrijk dat er toch dit soort boeken verschijnen. Toegankelijk en informatief tegelijkertijd. En ook nog eens goed van toon, niet te zielig, niet te topzwaar, en met de alsmaar terugkerende boodschap… Wat er ook gebeurd is, het is nóóit jou schuld, en wát er ook gebeurd is, práát erover met iemand die je vertrouwt.
Geen boek wat ik zomaar zonder begeleiding in iedere kinderboekenkast zou zetten, wél een boek wat een aanrader is voor kinderen die zelf of in hun omgeving met misbruik te maken hebben.

En meepraten over het boek of de recensie kun je op de Leestafel hier: Forum leestafel

Invoelend en geloofwaardig

(Deze tekst verscheen eerder op mijn oude blog)

Op opvoedadvies.nl verscheen een recensie over Guusjes geheim. De hele recensie lees je hier: http://www.opvoedadvies.nl/guusjesgeheim.htm

Het afsluitende deel:

Netty van Kaathoven weet op invoelende en geloofwaardige wijze het moeilijke verhaal van Guusje te vertellen. Dit boek kan kinderen die zelf misbruikt zijn of die in hun omgeving iemand kennen die misbruikt is ondersteuning en informatie bieden. Door de verhaalvorm is het een makkelijk te lezen boek voor zo'n zwaar onderwerp, waarbij ik ouders en opvoeders zeker wel aanraad te praten over het boek, omdat het evengoed een moeilijk thema blijft.

Overtuigend en integer

(Dit bericht werd eerder geplaatst op mijn oude blog)

De recensie van Guusjes geheim door Biblion is bekend. Naar aanleiding van deze recensie beslissen bibliotheken of ze het boek zullen aanschaffen. Nu maar hopen op een ruime aanschaf!

Jord (ca. 12) speelt het liefst met Guusje, het leukste meisje van school. Knoeien bij de sloot of een hut bouwen in het bos. De laatste tijd doet Guusje raar: ze is snel boos, ongedurig. Wat is er aan de hand? Dan is Guusje opeens spoorloos verdwenen. Ouders en politie zoeken haar. Jord gaat 's nachts naar hun geheime hut en vindt een totaal overspannen Guusje. Bij Jords moeder thuis komt de akelige waarheid stukje bij beetje aan het licht. Deel uit de serie 'Inzicht'*. Het verhaal is geschreven vanuit het gezichtspunt van Jord (ik-figuur). Hij is nogal wijs in de lange gedachtespinsels en beschrijvingen. Het moeilijke onderwerp is overtuigend en integer aangepakt. Na een toelichting van de auteur volgt een aantal interviews met misbruikte jongeren. Ten slotte komen bij 'vragen en antwoorden over seksueel misbruik' aspecten als incest, kinderporno en pedoseksualiteit vrijmoedig aan de orde en zijn er verwijzingen naar relevante websites en de Kindertelefoon. Informatief en voorlichtend. Vanaf ca. 11 jaar. – Greetje Hoff

Wat zegt de ander over Guusjes geheim?

(Dit bericht verscheen eerder op mijn oude blog)

Susan Venings, orthopedagoog, schreef op haar site 'Kinderboekenpraatjes' onder andere dit over Guusjes geheim:

Het verhaal wordt geloofwaardig verteld, vooral het gedrag van Guusje is overtuigend. Ze doet vreemd, maar het ligt er ook weer niet heel dik bovenop. Jord is een lieve geduldige vriend die het Guusje niet al te moeilijk maakt. Veel volwassenen vinden het moeilijk over seksualiteit en misbruik te schrijven voor kinderen. Van Kaathoven doet dat goed, ze benoemt wat benoemd moet worden en legt uit wat er uitgelegd moet worden 'Ik weet wel wat dat is, dat kleffe gedoe. Dat komt uit zijn piemel. Dat is als je seks hebt.'

De hele recensie vind je hier: https://sites.google.com/a/kinderboekenpraatjes.nl/kinderboekenpraatjes/blog-overig/guusjesgeheim