Kirgizië 3 - Kapot is niet waardeloos.

Als je arm bent leer je te repareren, merk ik in alle landen waar men het niet zo breed heeft.
Ik was verbaasd een soort aftandse tractor te zien staan voor het huis waar we een paar dagen zouden verblijven. Waarom was die niet even aan de kant gezet?
Nog verbaasder was ik toen ik een uur later geluiden hoorde en er een man onder ontwaarde. Het zou toch niet waar zijn dat hij hier nog wat van zou kunnen knutselen?
Nog een uur later hoorde ik prutteldepruttel en hoppa, daar verplaatste de 'soort van tractor' zich op eigen kracht naar het einde van de straat waar hij ons niet in de weg stond. Hoe dat ding nog kon rijden terwijl er bijna niets meer aan en in zat was mij een raadsel.
















Een eindje verderop troffen we later een leeftijdsgenoot aan, met nog wat meer aankleding, ook deze deed nog dienst.

En als de banden dan helemaal vlak en kapot zijn, combineer je die met wat zelfgemaakte stenen van leem en stro, je smeert dat ook netjes af en je hebt een eersteklas muur om je huisje.

 

Is de rest van de tractor ook uit elkaar gevallen dan combineer je wat onderdelen met wat ander materiaal en je hebt een puike omheining voor het vee.

En o ja, wie had bedacht dat je op een stoel alleen kunt zitten als hij nieuw is? Als handelaar op de markt ben je net zo blij met een aftands exemplaar. Zitten is zitten!

Kirgizië 2 - Bankjes in de stad

Op onze eerste dag in Bishkek wandelden we door het centrale park van de stad. Daar fotografeerde ik enkele bewoners die verkoeling zochten op de bankjes onder de bomen. Geld om ze op te knappen is er niet, zoals bij zoveel zaken in het land.

Of ik, vanwege de hitte, in mijn (niet te korte) rokje mee naar de stad kon, vroeg ik mijn gids. Het is tenslotte een (gematigd) islamitisch land. Dat was geen probleem, vertelde ze me. 'If you feel comfortable in it, you can do it'. Uit haar blik las ik: maar ik zou er never nooit zo bij gaan lopen!
Ondanks dat 75% van de bevolking moslim is, zag ik in tien dagen slechts drie hoofddoekjes (naast de hoofddoeken die de vrouwen in dorpen droegen tegen het stof) en vrijwel nergens zag ik gesluierde mensen of boerka's.
Nadat het land zich ontworsteld had aan de Sovjet Unie bezat het land slechts drie grote moskeeën. Inmiddels staat er echter een moskee in elk dorp en diverse in elke stad. Er staan inmiddels meer moskeeën dan scholen in het land, zegt men. Men is bang voor oprukkende islamterreur, maar tot op heden valt het mij als bezoeker reuze mee. De oproepen voor gebed heb ik nauwelijks gehoord. Mensen deden niet massaal mee aan de ramadan, al viel het wel op dat ook hier het veelal de jongeren zijn die zich wel als een 'echte moslim' proberen te gedragen en die dus meedoen aan de ramadan.
Ik was blij dat onze jonge chauffeur al een van de eerste reisdagen een fout maakte door niet wakker te worden om te eten om drie uur 's nachts, waardoor hij de ramadan volledig af moest breken. Het waren bloedhete dagen en lange tochten en dan is een chauffeur die van vier uur 's ochtends tot acht uur 's avonds geen druppel water drinkt geen gelukkige combinatie met de slechte wegen in het land. Waar ook nog eens op alle mogelijke onverwachte momenten een koe, een schaap of een paard oversteekt.

Kirgizië 1 - Wat een prachtig land!

Net terug uit dit onvergetelijke land probeer ik ervaringen te vangen in woord en beeld. Wat een fantastisch land is Kirgistan oftewel Kirgizië.
Herkenbaar als ex-Sovjetstaat door de treurige flats hier en daar, de kolchozen die haveloos achterbleven in het landschap en de instortende fabrieken. Maar die aanblikken overheersen zeker niet.



Mooie steden vind je er niet. De steden zijn recent gebouwd, vanuit hun historie trokken de mensen met hun kuddes als nomaden door het land met in de lange koude winter een vast onderkomen in stallen en vestigden ze zich niet in grote gemeenschappen.

Ik vertel in mijn blogs lukraak over wat me opviel, verbaasde of verraste. Ik herhaal vaak de woorden van mijn gids of andere mensen die ik sprak zonder ze te verder te kunnen verifiëren. Er is een redelijke persvrijheid, Kirgizië is een republiek met een president die niet al te veel aandacht vraagt (er is nergens een beeld of foto van hem te zien), de mensen kunnen vrijelijk met ons als toeristen praten. Veel jonge mensen spreken Engels of Duits. Op het voortgezet onderwijs moeten ze een van deze twee talen leren, naast het Kirgizisch en Russisch. Dat vrijwel iedereen Russisch spreekt komt mede doordat het land geen geld heeft om de schoolboeken te vervangen die traditioneel Russisch waren.

De jonge hoofdstad Bishkek of Bisjkek bevat dan ook niet meer dan een handvol bezienswaardige gebouwen en is zeer overzichtelijk ingedeeld in straten die Noord- Zuid lopen of Oost- West in keurige blokjes. In het centrum zijn de straten 'een soort van' geasfalteerd. Kom je iets buiten de hoofdstraten dan rijd je op stoffige zandwegen met heel veel kuilen. Heel veel straten in Bishkek worden op dit moment opnieuw geasfalteerd, maar ondertussen slalomt het verkeer er gewoon, tussen de wegwerkers door, verder op het grind en het zand. Zo ook op de enkele grote wegen buiten de stad. Een weg afsluiten is onmogelijk, want er zijn geen omleidingen mogelijk als er maar 1 weg van A naar B gaat. De vaste grap in onze minibus was dan ook steeds: de weg is weer weg. Stuurmanskunst is vereist als je hier wilt rijden.
Bishkek met zijn wijken en bijbehorende dorpen heeft ongeveer 1,2 miljoen inwoners, van de zes miljoen mensen die er wonen in Kirgizië. Omdat er maar enkele flats staan en het merendeel van de mensen in vrijstaande huisjes woont is de oppervlakte van de stad groter dan Parijs.











Waar je ook bent in Kirgizië, overal zie je besneeuwde bergtoppen op de achtergrond. Zo'n 90% van het land is bergachtig en veel toppen zijn ook in de hete zomers bepoederd met sneeuw. Tijdens een rondreis reis je voornamelijk over de vlaktes, af en toe een bergpas passerend. Op de meeste plaatsen kun je de bergen niet over, dus een bergketen fungeert ook als buffer. De grens met China bestaat voornamelijk uit een onneembare bergketen, een natuurlijke muur dus.

(Klik op een foto om een vergroting te zien)

Een nieuw jasje

Twee boekjes van mij die verschenen zijn in het 'Borre-abonnement' kregen bij de herdruk een fris nieuw jasje:

Leuk trio

Zo ziet Naar het ziekenhuis er uit in het Nederlands (uitgegeven in Vlaanderen) en in het Koreaans (uitgegeven in Zuid-Korea) en in het Complex Chinees (uitgegeven in Taiwan.

En zo...

... komt het boek er dus uit te zien in Taiwan.
Nog even wachten en dan is het daar op de markt.
Je kunt het nu al bestellen. :-)

We gaan op reis

Mijn boek Naar het ziekenhuis was al aangekocht door een uitgever in Zuid Korea, maar nu dus ook door een uitgever in Taiwan. Dat is leuk, ook al kan ik het zelf niet lezen. Raar idee dat kinderen in een land dat ik totaal niet ken straks mijn boek lezen in de taal Complex Chinees.
Ik krijg een exemplaar, dus dan kunnen jullie straks kijken of mijn naam mooi op de cover staat.
Wie weet ga ik ooit nog kijken of het boek leuk in de winkel ligt daar.